Cảm nghĩ về bài thơ Tỏ Lòng

0

Đề bài: Cảm nghĩ về bài thơ Tỏ Lòng

Bài làm

Cảm nghĩ về bài thơ Tỏ Lòng – Khi tìm hiểu về lịch sử trung đại Việt Nam chúng ta không khỏi Tự Hào hào khí Đông A của nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống quân Mông Nguyên xâm lược. Phạm Ngũ Lão chính là một trong những danh tướng đời Trần đã lập lên nhiều chiến công hiển hách góp phần tạo nên hào khí đó. Ông không chỉ là một danh tướng mà còn là một nhà thơ tuy sáng tác không nhiều nhưng bài thơ Thuật Hoài – Tỏ Lòng là một bài thơ nổi tiếng và được nhiều người biết tới, lưu truyền rộng rãi.

 Bài thơ Tỏ Lòng được làm bằng chữ Hán và viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật với niêm luật chặt chẽ. Ngôn từ và ý thơ hàm súc. Bài thơ giống như là một lời tâm sự của nhà thơ về những khát khao hy vọng của một đấng nam nhi khi sống giữa trời đất. Qua đó còn bày tỏ niềm tự hào của những người lính trong quân đội nhà Trần  về chiến thắng oanh liệt ấy. Ngay mở đầu bài thơ ta có thể thấy được vẻ đẹp gân guốc, khỏe khoắn của đáng nam nhi, của những chiến binh xả thân vì nước:

“Hoành sóc giang sơn kháp kỷ thu

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.”

(Múa giáo non sông trải mấy thu,

Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu.)

cam nghi ve bai tho to long - Cảm nghĩ về bài thơ Tỏ Lòng

Cảm nghĩ về bài thơ Tỏ Lòng

Mặc dù so với nguyên văn chữ Hán thì câu thơ dịch chưa lột tả được hết khí chất oai hùng trong tư thế của người chiến binh đang chiến đấu vì nước nhà nhưng đây cũng là lời dịch sát nghĩa nhất, hay nhất. “Hoành sóc” chính là hành động cầm ngang ngọn giáo, tư thế tấn công áp đảo quân thù. Đây là tư thế của người hiên ngang, bất khuất, của những người đại diện cho công lý, cho chính nghĩa. Mà cho dù đã mấy mùa thu đi qua nhưng vẫn không thay đổi, hình ảnh đó như in hằn, trở thành trung tâm của “giang sơn”, đất nước. Qua câu thơ thứ nhất ta có thể thấy được sức mạnh của ý chí, của sự quyết tâm không gì có thể lay chuyển được. Trong không gian rộng lớn của đất nước, trước quân thù thì ý chí quyết tâm càng ngày càng được nâng cao và trở thành động lực để chiến đấu tạo nên những chiến công hiển hách. Câu thơ còn xác lập được một tư thế của đáng nam nhi lồng lộng giữa đất trời, sánh ngang tầm với vũ trụ.

Xem thêm:  Hãy đóng vai nhân vật Mị Châu để kể lại truyền thuyết An Dương Vương Mị Châu – Trọng Thủy

Chỉ có ý chí mà không có sức mạnh thì chưa đủ, nên tác giả đã đưa chúng ta đến với sức mạnh to lớn của quân ta:

“Tam quân tì hổ khí thôn ngưu”

(Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu)

Chúng ta có thể hiểu rằng nhà thơ muốn nói đến “khí mạnh”, sức mạnh có thể nuốt trôi trâu của ba quân. Đây là cách nói ước lệ tượng trưng quen thuộc trong thơ trung đại. Chính vì thế ta còn có thể hiểu câu thơ này theo một cách khác đó là gợi lên khí phách của đoàn quân làm át cả sao Ngưu – một vì sao trên trời. Câu thơ còn nói lên sức mạnh to lớn còn được hình thành từ sự đoàn kết của mỗi người tạo nên một sức mạnh tổng thể, to lớn. Trâu là một loài vật biểu tượng cho sự hung hãn, mạnh mẽ và tác giả đã ví kẻ thù với loài vật này. Để chiến thắng được nó thì phải đoàn kết, sử dụng sức mạnh “ba quân” cùng với ý chí quyết tâm. Chỉ với hai câu thơ thất ngôn ngắn ngủi nhưng Phạm Ngũ Lão đã thành công khắc họa hình tượng về người lính quả cảm trong đạo quân Sát Thát nổi tiếng đời Trần.

Phạm Ngũ Lão cũng là một thành viên trong quân đội hùng mạnh ấy, tích cực tham gia chiến đấu đánh bại kẻ thù bởi trong con người ông luôn sục sôi những khát vọng công danh của bậc nam nhi, quân tử. Ông tôn thờ quan niệm như Nguyễn Công Trứ đã từng đưa ra: “Làm trai đứng ở trong trời đất/ Phải có danh gì với với sông” (Chí Làm Trai). Và ở trong bài thơ này ông cũng nhắc đến khát vọng ấy:

Xem thêm:  Em có suy nghĩ gì về một cái biển trên đó có ghi I Love You

“Nam nhi vị liễu công danh trái,

Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu.”

(Công danh nam tử còn vương nợ,

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu.)

Công danh chính là khát vọng để các bậc nam nhi theo đuổi trong đời. Công danh không chỉ là cái danh hão bề ngoài mà còn phải xuất phát từ lòng yêu nước, thương dân thậm chí còn đánh đổi bằng xương máu của chính mình. Có thể nói khí phách anh hùng luôn được đề cao và tạo thành chí hướng để quyết tâm của biết bao nam tử trong thời đại đó. Đây phải chăng cũng là nỗi băn khoăn, khao khát của Phạm Ngũ Lão trước khi mang danh để sánh với đời. Ông đã lấy gương sáng trong lịch sử đó là tấm gương Vũ Hầu Gia Cát Lượng xưa kia để noi theo. Qua đó cho thấy tâm niệm của tác giả khi theo phò tá vua Trần đẻ thực hiện lý tưởng cao cả.

Bài thơ Tỏ Lòng như phản chiếu về một thời đại hào hùng, một thời đại mà “vua tôi đồng lòng”. Đây cũng là bài thơ trữ tình bày tỏ những khát vọng, hoài bão lớn lao của tuổi trẻ không chỉ riêng Phạm Ngũ Lão mà của biết bao đấng nam nhí thời bấy giờ. Từ đó cho ta một cái nhìn sâu sắc hơn về thời đại nhà Trần, về Hào khí Đông A lừng lẫy trong lịch sử dân tộc. Qua đó cũng nhằm giáo dục cho mọi lớp trẻ đó là cần phải sống tích cực, có hoài bão, sống sao cho có ích với gia đình, xã hội.

Xem thêm:  Nghị luận xã hội Uống nước nhớ nguồn

Mai Du

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *