Cảm nhận về bốn câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân

0

Đề bài: Cảm nhận về bốn câu thơ đầu đoạn trích Cảnh Ngày Xuân.

Bài làm

Cảm nhận về bốn câu thơ đầu đoạn trích Cảnh Ngày Xuân – Truyện Kiều là một kiệt tác của văn chương dân tộc và là tác phẩm sống mãi trong lòng người dân Việt Nam. Đây cũng là tác phẩm thể hiện sự đỉnh cao của mẫu mực cổ điển thơ ca Việt được thể hiện qua cách miêu tả thiên nhiên, cảnh vật và khắc họa tính cách, miêu tả tâm lý nhân vật. Trong đó khổng thể nhắc tới đoạn trích Cảnh Ngày Xuân, một trong những đoạn trích thể hiện tài năng của đại thi hào Nguyễn Du trong bút pháp tả cảnh.

cam nhan ve bon cau tho dau doan trich canh ngay xuan - Cảm nhận về bốn câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngày xuân

Cảm nhận về bốn câu thơ đầu đoạn trích Cảnh Ngày Xuân

Từ xưa đến nay, thiên nhiên luôn là nguồn cảm hứng cho các sáng tác văn chương. Thiên nhiên còn là trung tâm, là chuẩn mực của cái đẹp trong thơ xưa. Trong thơ Nguyễn Du cũng vậy, thiên nhiên và đặc biệt là mùa xuân đem lại cho ông nhiều xúc cảm. Chỉ với bốn câu thơ đầu của đoạn trích Cảnh Ngày Xuân đã khắc họa nên khung cảnh mùa xuân đẹp đẽ, tươi vui:

“Ngày xuân con én đưa thoi

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”

Ngay ở mở đầu đoạn trích, nhà thơ đã thông báo cho chúng ta trực tiếp về thời gian cụ thể đó chính là “ngày xuân”. Như chúng ta đã biết, khi trời chuyển sang đông thì những đàn chim sẽ di cư để tránh rét rồi khi xuân sang, khí hậu ấm cúng thì chúng lại trở về. Chính vì thế khi én bay đầy trời nghĩa là mùa đông đã hết và xuân đã tới rồi. Có thể nói câu thơ đầu đã mở ra một không gian, thời gian hữu tình, nên thơ. Giữa bầu trời bao la mênh mông có những cánh én liệng qua liệng lại như “đưa thoi”. Một hình ảnh so sánh rất đặc sắc, gợi hình, gợi cảm qua đó cũng tạo nhịp điệu nhanh diễn tả sự trôi chảy của thời gian.

Xem thêm:  Bàn luận về ý nghĩa câu : “ Ta về ta tắm ao ta, dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn”

Tiếp nối những cánh én chính ánh “thiều quang”, ánh xuân rực rỡ, tươi đẹp. Hai chữ “thiều quang” khiến người đọc như liên tưởng đến những ánh xuân hồng, cái ấm áp của mùa xuân. Nguyễn Du đã đưa ra cách tính thời gian và miêu tả mùa xuân theo cách đặc biệt “chín chục đã ngoài sáu mươi”. Cũng có nhiều thi sĩ xưa cũng thường có cách tính riêng về sự chảy trôi của thời gian, như nhà thơ Xuân Diệu đã từng nói: “Xuân đang tới nghĩa là xuân đương qua. Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già”. Xuân đến và đi theo quy luật của tự nhiên, mặc dù mỗi năm đều có mùa xuân nhưng xuân mỗi năm mỗi khác.

Tiếp nối và để làm rõ hơn về cảnh vật của mùa xuân thì nhà thơ đã phác họa sâu sắc thêm những chi tiết:

“Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”

Hai câu thơ mang lại cho người đọc cảm giác về một mùa xuân căng tràn sức sống. Là sắc “xanh” của bãi cỏ non mơn mởn, ngọt ngào trải dài như vô tận, không điểm dừng. Nguyễn Du đã miêu tả sự trải dài đó bằng cụm từ “tận chân trời”. Chân trời thì không ai biết kéo dài tới tận đâu, có khi nhìn thấy tưởng như ở ngay trước mắt nhưng khi ta lại gần nó như dài mãi. Ta có thể tưởng tượng ra cảnh màu xanh của cỏ tiếp nối với màu xanh của trời ngút ngàn. Như chúng ta đã biết màu xanh là màu của sự sống, hơn nữa “xanh non” là màu của sự tươi mới, căng tràn trào dâng. Ai đó có từng nhớ về mùa thu, mùa lá chuyển từ màu xanh sang vàng rồi rơi rụng. Rồi đến mùa đông trước thời tiết khắc nghiệt, trong cái gió rét cây cối đã ít lá hay rụng lá nay còn bao trùm trong giá lạnh khiến chúng dường như mất đi sinh khí. Cái không khí ấm áp của mùa xuân khiến cỏ cây như hồi sinh, những nhành lộc non như trút bỏ lớp áo khoác cũ kỹ để bừng lên sức sống. Viết về cỏ xuân nhà thơ Nguyễn Trãi cũng từng viết:

Xem thêm:  Trình bày ý hiểu của em về lời căn dặn của Bác Hồ trong ngày khai giảng đầu tiên của nước Việt Nam độc lập

“Độ đầu xuân thảo lục như yên

Xuân vũ thiêm lai thủy phách thiên”

Chỉ có cỏ xanh thì chưa đủ nhà thơ nhắc đến cỏ nhưng không phải là cái chủ yếu, tâm điểm của cảnh vật. Cỏ non xanh trải dài nhưng chỉ làm nên cho những “cành lê” trắng, tinh khôi. Bừng việc sử dụng cụm từ “trắng điểm” chứ không phải “điểm trắng khiến cho chúng ta thấy được sự nổi bật hẳn lên của màu trắng, giữa cảnh vật. Màu trắng như được tác giả đặc biệt nhấn mạnh. Một bức tranh xuân dường như giản đơn nhưng lại đẹp mắt và gây ấn tượng với người đọc. Có hoa làm tâm điểm, có cỏ non xanh ngát làm nền qua đó cho thấy sự hài hòa về màu sắc, về sức sống tươi trẻ, thanh khiết của thiên nhiên. Đó cũng là lý do tại dao mọi người nhận định và đánh giá cao tài năng tả cảnh của đại thi hào Nguyễn Du. Nhà thơ tả cảnh nhưng không cầu kỳ, trau chuốt mà chỉ với vài nét chấm phá giản đơn, hướng với tinh thần hội họa.

Bài thơ Cảnh Ngày Xuân đem lại cho chúng ta một cái nhìn về sức sống của mùa xuân. Xuân năm nào cũng có nhưng không phải lúc nào cũng cầu kỳ, hoa mỹ, không phải đi tìm cái đẹp hào nhoáng, xa vời mà ngay ở trong những gì gần gũi, tự nhiên nhất.

Xem thêm:  Phân tích khổ thơ thứ hai của bài thơ Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật

Mai Du

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *