Giải thích câu tục ngữ: Bình cũ rượu mới

0

Đề bài: Anh/chị hãy giải thích câu tục ngữ: Bình cũ rượu mới

Bài làm

Trong dân gian thì câu “Bình cũ rượu mới” là câu ít được sử dụng  và ít người biết đến. Tuy nhiên nó mang ý nghĩa dùng để nói về những đặc điểm trong văn chương thông qua lối nói ví von, so sánh bằng những hình ảnh quen thuộc trên.

“Bình cũ rượu mới” được dùng để nói về tác tác phẩm văn chương nói riêng và nghệ thuật nói riêng. Trong đó là để biểu hiện về cái hình thức, đề tài, những thủ pháp nghệ thuật. Trong đó có những ý kiến từng dùng câu tục ngữ này để nói về nghệ thuật như: “ Chúng ta có thể coi hình thức chuyển nhũng bài hát thành tác phẩm nhạc đàn là một kiểu bình cũ  rượu mới" (Văn luôn nghệ thuật,  8-1971).

giai thich cau tuc ngu binh cu ruou moi - Giải thích câu tục ngữ: Bình cũ rượu mới
Giải thích câu tục ngữ: “Bình cũ rượu mới”

"Nếu không sử dụng được ngay thì có thể cải tiến về nội dung theo cách  bình  cũ  rượu mới" (văn nghệ,  4-1954). Để hiểu câu nói trên chúng ta cần giải thích nghĩa của các hình ảnh, từ được sử dụng trong câu. Trước hết “bình” là dụng cụ làm bằng sứ, sành, có bầu chứa và miệng nhỏ với nhiểu kích cỡ khác nhau. “Bình” dùng để đựng nước, rượu, hay để cắm hoa… Mà “rượu” là mọt thức đồ uống có nồng độ cồn cao và dễ gây say. Mà bình có nhiều loại nhưng ở đây người ta muốn nói đến là bình rượu, bình để đựng các loại rượu khác nhau. Bình còn biểu trưng cho cái chứa đựng, dùng để chứa các vật khác còn rượu là cái bị chứa đựng. Xét về mặt văn chương nghệ thuật thì “bình” chính là hình ảnh ẩn dụ về hình thức còn rượu là hình ảnh biểu trưng cho nội dung. “Bình cũ rượu mới” ý chỉ rằng hình thức cũ nhưng nội dung mới.

Xem thêm:  Em hãy tả cảnh chợ hoa ngày tết

Trong văn chương, nghệ thuật thì hình thức và nội dung là hai thứ không thể thiếu, đi liền với mỗi tác phẩm. Mà để tìm được mối liên hệ giữa nội dung và hình thức, cái vật chứ đựng và cái bị chứa đựng là một điều không dễ dàng gì. Khi ấy người ta phải có một khối lượng tri thức nhất định, có sự tìm tòi, so sánh, liên tưởng các vấn đề với nhau mới có thể đưa ra những nhận xét về mối liên hệ đó. Trong xã hội không phải ai cũng có nhu cầu thấy được mối liên hệ giữa nội dung và hình thức, không phải ai cũng quan tâm và tìm tòi vấn đề này. Đây dường như là mối quan tâm của những tầng lớp thượng lưu, hoặc tri thức trong xã hội. Họ là người luôn muốn tìm hiểu ngọn ngành của mọi thứ, muốn thấy được mối tương quan, ảnh hưởng của nhiều thứ với nhau. Về mối quan hệ giữa hình thức và nội dung trong nghệ thuật mà đặc biệt là văn chương thì được tầng lớp thi sĩ, những người am hiểu văn họa, nghệ thuật, có khả năng sáng tác đặc biệt lưu tâm. Những người có sở thích sáng tác thì quan tâm đến mối tương quan giữa hình thức và nội dung để sáng tạo ra cái của riêng mình. Ví như khi tìm hiểu về thơ Đường, một vị thi nhân thấy được cái hay, cái đặc sắc về thể thơi, về đặc trưng thi pháp thơ Đường nhưng người đó lại muốn sáng tác một tác phẩm mang đặc trưng của thơ Đường nhưng lại mang phong cách, dấu ấn của riêng mình. Khi đó “bình cũ” là hình thức đặc trưng thi pháp còn “rượu mới” là nội dung phản ánh của tác phẩm đó. Trong thơ ca thì sự tiếp nối truyền thống, đặc trưng thi pháp của giai đoạn trước là sáng tạo thêm những đặc trưng về phong cách, ngôn ngữ của riêng mình để tạo ra cái riêng mang màu sắc cá nhân và thời đại. Có thể nói người xưa đặc biệt là những thi sĩ thường lấy ngâm thơ, uống rượu, ngắm trăng làm thú vui tao nhã, với họ thì “bình” và “rượu” là những thứ quen thuộc được sử dụng thường ngày. Nên đây cũng là những thứ mà có mặt trong thơ ca thời đó và chúng ta cũng không hề xa lạ khi sử dụng hai hình ảnh này để so sánh với văn chương.

Xem thêm:  Cảm nghĩ của em về người thân

“Bình cũ rượu mới” cho ta thấy cái nhìn sâu sắc về việc tiếp thu và phát triển văn chương trong các thời kỳ. Cái mới ra đời không có nghĩ là tự thân vận động, sản sinh ra cái hoàn toàn khác biệt mà là việc tiếp thu cái cũ và biến đổi dần dần. Đó chính là quan hệ kế thừa và phát triển không chỉ trong nghệ thuật mà còn cả trong xã hội.

Mai Du

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *