Giải thích câu tục ngữ: Cóc nghiến răng đang nắng thì mưa

0

Đề bài: Giải thích câu tục ngữ: Cóc nghiến răng đang nắng thì mưa

Bài làm

Việc lý giải, những kinh nghiệm về hiện tượng tự nhiên là một trong những chủ đề, đề tài quen thuộc của ca dao, tục ngữ Việt Nam. Tất cả được hình thành từ việc quan sát những diễn biến, sự kiện lặp đi lặp lại trong tự nhiên để đúc kết thành bài học, để dự báo về hiện tượng tự nhiên mà đặc biệt là thời tiết. “Cóc nghiến răng đang nắng thì mưa” chính là một trong số đó.

Chắc hẳn chúng ta đều đã từng nghe câu chuyện cổ tích Cóc kiện trời. Câu chuyện giải thích một hiện tượng thiên nhiên rằng sau khi cóc nghiến răng thì trời mưa. Đó là chuyện kể về thưở trước tại một vùng hạn hán kéo dài, các loài vật không thể chịu được khô hạn nên đã cùng nhau lên trời để kiện cáo mà dẫn đầu là cóc. Trước sự vô trách nhiệm của nhà Trời và sự chèn ép khi sai lính ra bắt và trừng trị thì cóc cùng những người bạn đã xử lý hết. Náo loạn đến tận Ngọc Hoàng và ông ta đã phải xin giảng hòa nói rằng mình với cóc vốn là họ hàng thân thiết sau này nếu muốn mưa thì không cần lên trên này nữa mà chỉ cần nghiến răng là được. Cho nên mới có câu:

“Con cóc là cậu ông Trời

Xem thêm:  Phân tích câu tục ngữ: Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống

Ai mà đánh nó ông trời đánh cho.”

giai thich cau tuc ngu coc nghien rang dang nang thi mua - Giải thích câu tục ngữ: Cóc nghiến răng đang nắng thì mưa
Giải thích câu tục ngữ: “Cóc nghiến răng đang nắng thì mưa”.

Đó vốn là câu chuyện cổ thích do nhân dân ta sáng tạo nên vậy thực hư chuyện cóc nghiến răng thì liên quan đến gì đến trời mưa thì chúng ta phải dùng khoa học để lý giải. Theo như sinh học thì cóc, ếch, nhái là loài lưỡng cư, hô hấp bằng da nên đặc biệt nhạy cảm với không khí tiếp xúc với da của nó. Khi trời nắng, độ ẩm không khí thấp chúng thường nấp vào những nơi mát mẻ để tránh nắng. Còn khi không khí có độ ẩm cao, có xu hướng tăng lên theo tự nhiên thì tức là độ ẩm gần đạt đến lượng cần thiết để tạo ra mưa thì loài cóc sẽ nhảy ra ngoài để gọi bầy đàn, chuẩn bị cho việc kiếm mồi cũng như sinh sản. Và từ đó hình thành nên mối quan hệ giữa tiếng kêu của cóc với trời mưa. Đặc biệt vào mùa mưa ở những vùng nông thôn thì những tiếng kêu của ếch nhái, và tiếng cóc nghiến răng không hề xa lạ với chúng ta. Khi chúng kêu nhiều tức là sắp mưa và sắp bắt đầu mùa mưa sau thời gian khô hạn, và đó cũng là thời điểm phấn khích của loài động vật lưỡng cư này. Chúng kêu còn để gọi nhau, để tìm kiếm bạn tình bước vào thời kì sinh sản.

Xem thêm:  Quan niệm về giá trị của con người ở các câu Tục ngữ về con người và xã hội

Cũng mang ý nghĩa giống với nhiều câu dự báo thời tiết khác, thì câu tục ngữ “Cóc nghiến răng đang nắng thì mưa” cũng vậy. Từ câu tục ngữ cho chúng ta thêm một cách dựa vào hiện tượng tự nhiên để dự báo thời tiết từ đó góp phần vào việc sắp xếp công việc hợp lí, phù hợp với thời tiết. Vào những ngày mưa thì nên chuẩn bị cho những công việc ở trong nhà, hay có thể thư giãn, nghỉ ngơi, tránh việc chọn đi chơi xa hay làm những việc ngoài trời. Ở các vùng nông thôn nơi có nhiều ao hồ, đồng ruộng thì việc theo dõi các hiện tượng tự nhiên vẫn thường diễn ra. Ngoài cóc còn có ếch: “Ếch kêu om om, ao chôm đầy nước” hay:

“Chuồn chuồn bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắng bay vừa thì râm”

Qua đó có thể thấy những hiểu biết về hiện tượng tự nhiên tới sự thay đổi của thời tiết của ông cha ta rất phong phú, đa dạng. Cũng cho thấy đầu óc nhạy bén, sự quan sát tinh tế của ông cha ta. Với họ, hằng ngày làm việc nhưng cũng kết hợp với rất nhiều thứ, vừa làm vừa quan sát, vừa thư giãn đầu óc từ đó mới đúc kết ra được những bài học sâu sắc cho con cháu, điều đó được thể hiện qua câu ca dao quen thuộc:

“Người ta đi cấy lấy công

Xem thêm:  Cảm nghĩ của em về thầy cô

Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.

Trông trời, trông đất, trông mây

Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm…”

Từ những câu tục ngữ về các quy luật tự nhiên mà ông cha ta đã quan sát được đẽ đem lại những kinh nghiệm thực tế rất đặc sắc và bổ ích cho cuộc sống của chúng ta. Dù cho xã hội, khoa học có phát triển thì nó vẫn mang những giá trị to lớ về cả đời sống vật chất và tinh thần cho dân tộc.

Mai Du

Incoming search terms:

  • cóc nghiến răng

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *