Giải thích câu tục ngữ: Dĩ hòa vi quý

0

Đề bài: Giải thích câu tục ngữ: Dĩ hòa vi quý

Bài làm

Giữa con người với con người luôn tồn tại sự đồng cảm, chia sẻ, đùm bọc lẫn nhau. Đây cũng là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Mỗi chúng ta ngay từ khi còn nhỏ đã được ông bà, cha mẹ chú trọng đến việc rèn luyện đạo đức, lễ nghi và cách ứng xử với mọi người. Trong đó “Dĩ hòa vi quý" là một trong những bài học quan trọng, được nhân dân ta đề cao.

Câu tục ngữ được hình thành từ các yếu tố Hán Việt. “Dĩ” có thể hiểu là lấy, sự lấy, “hòa” nghĩa là hòa nhã, hòa thuận. “Vi” nghĩa là làm và “quý” nghĩa là giá trị, quan trọng nhất. Có thể thấy rằng câu tục ngữ ứng với quan hệ hệ giữa người với người trong đời sống mà cụ thể đó là trong cách ứng xử, giao tiếp. Câu nói răn dạy chúng ta rằng cần biết lấy sự hòa thuận, êm thấm là trọng.

giai thich cau tuc ngu di hoa vi quy - Giải thích câu tục ngữ: Dĩ hòa vi quý
Giải thích câu tục ngữ: “Dĩ hòa vi quý”

Mỗi chúng ta là một cá thể trong một quần thể lớn và có nhiều mối quan hệ: gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, đối tác… Để hình thành, giữ gìn và phát triển các mối quan hệ thì trước tiên là phải có sự giao tiếp, tương tác với nhau. Khi đó không phải mối quan hệ nào cũng tốt đẹp, cũng là trong sự mong muốn của chúng ta. Trong các cuộc nói chuyện không phải lúc nào cũng như ý muốn, sẽ có những quan điểm trái chiều nhau mà nếu chúng ta không biết nhường nhịn sẽ dễ gây tranh cãi, những hậu quả khôn lường. Nhiều khi chỉ vì lời nói mà dẫn tới những trận ẩu đả, hay không nhìn mặt nhau nữa, cắt đứt mối quan hệ. Không chỉ có lời nói mà cách ứng xử cũng vậy. Cuộc sống cũng không tránh khỏi những hành động chướng tai gai mắt mà chúng ta phải chứng kiến. Có những người mặc dù có ý tốt can ngăn, nhắc nhở nhưng lại không khôn khéo. Bên cạnh đó, nhu cầu về đi lại của chúng ta thì đều có hằng ngày, mỗi khi ra đường có nguy cơ va chạm với các phương tiện, với người khác. Khi ấy nếu không có sự hòa nhã, cư xử đúng mực thì rất dễ xảy ra tranh cãi, ẩu đả. Va chạm xe cộ, nếu ai cũng khăng khăng là mình đúng, không biết xin lỗi khi sai, hoặc dù đúng mà người khác xin lỗi lại so đo, muốn tính toán, quy chụp trách nhiệm đến cùng. Nếu như vậy sẽ gây mất trật tự xã hội và ảnh hưởng đến những người xung quanh.

Xem thêm:  Giải thích câu tục ngữ: Giận cá chém thớt

Câu tục ngữ nhằm nhắc nhở chúng ta cần phải sống hòa thuận, hòa nhã, biết kiềm chế những cảm xúc, nhất là sự tức giận. Bởi vì ông cha ta đã nói rằng “Giận quá mất khôn”, sự tức giận có thể làm ta không kiểm soát được lời nói và hành động, có thể gây ra hậu hoạn khôn lường. Bên cạnh đó còn không được quá đề cao cái “tôi” của bản thân để có thể lắng nghe và thấu hiểu đối với những người xung quanh. Qua đó cho thấy giá trị của cách cư xử trên có giá trị to lớn trong đời sống. Chúng ta ắt hẳn từng nghe câu “Một điều nhịn chín điều lành” để cho chúng ta cái nhìn về cư xử trong nhiều trường hợp cần nhường nhịn chứ không phải đôi co hay cãi tay đôi. Nhường nhịn chứ không phải xuề xòa, ba phải cái gì cũng nghe theo, đánh mất lập trường của mình. Từ đó giúp ta có cách cư xử đúng mực, lịch thiệp và trưởng thành hơn, để lại ấn tượng tốt với mọi người. “Dĩ hòa vi quý” không chỉ là vấn đề của cá nhân mà còn là của xã hội, của quốc gia. Chúng ta hãy soi xét trong lịch sử đấu tranh, chiến tranh của dân tộc và trên thế giới thì luôn có những cuộc đàm phán, những hiệp định, hiệp nghị mà mục tiêu hàng đầu đó là có thể giải quyết các mẫu thuẫn, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Có thể thấy việc giải quyết dựa trên cơ sở lấy hòa bình, thân thiện làm đầu góp phần to lớn vào việc giữ gìn hòa bình, an ninh thế giới, Nhân loại không chịu lầm than từ những cuộc chiến tranh phi nghĩa.

Xem thêm:  Giải thích câu tục ngữ: Giấy rách phải giữ lấy lề

Qua những phân tích trên có thể thấy “Dĩ hòa vi quý” là cách ứng xử đúng đắn và cần thiết đối với mỗi người. Nếu chúng ta có thể kiềm chế được cảm xúc của bản thân và giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp thì cuộc sống và quan hệ giữa người với người trở nên tốt đẹp hơn.

Mai Du

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *