Giải thích câu tục ngữ: Phép vua thua lệ làng

0

Đề bài: Giải thích câu tục ngữ: Phép vua thua lệ làng

Bài làm

Từ xưa đến nay trong xã hội của nước ta có sự tồn tại song song giữa hương ước lệ làng với luật pháp. Bên cạnh việc bổ sung cho nhau ngoài ra còn mâu thuẫn với nhau sự mâu thuẫn này còn được ông cha ta lí giải qua những câu ca dao tục ngữ mà tiêu biểu là câu “Phép vua thua lệ làng”.

Đây là câu tục ngữ nói về luật lệ của một cái làng cụ thể nào đó. Ở đây lệ làng là xuất phát từ đời sống thực tế của người dân trong làng xã ngày xưa. Làng xã thường mang tính tự trị tồn tại khá biệt lập với nhau và có phần biệt lập với triều đình phong kiến có thể nói mỗi làng như một vương quốc nhỏ được khép kín với luật lệ riêng và người đứng đầu là trưởng làng. Trong không gian làng xã, pháp luật bị đẩy xuống hàng sau, mọi vấn đề phát triển đều có thể quy về cái gọi là giải quyết nội bộ trong phạm vi làng. Còn phép vua là pháp luật của quốc gia được các trạng nguyên những người có học thức cao rồi các quan trong triều cùng vua lập ra nhằm mục đích cai trị đất nước, để người dân thực hiện tạo nên một xã hội ổn định, an ổn. Xã hội có ổn định yên bình thì đất nước mới giàu mạnh phát triển.

Xem thêm:  Trong bài thơ của Xuân Quỳnh, câu Tiếng gà trưa xuất hiện mấy lần? Mỗi câu gợi ra điều gì?

giai thich cau tuc ngu phep vua thua le lang - Giải thích câu tục ngữ: Phép vua thua lệ làng
Giải thích câu tục ngữ: “Phép vua thua lệ làng”

Hai vế “phép vua” và “lệ làng” được liên kết với nhau bởi chữ “thua” nhằm so sánh và nói lên mối tương quan giữa phép vua tượng trưng cho pháp luật chính quy của cả nước với lệ làng là phong tục tục lệ của một phạm vi nhỏ theo đơn vị làng xã. Như vậy lệ làng là phong tục truyền thống được nhân dân trong làng xã giao ước, quy ước với nhau. Trong khi đó phép vua là luật lệ chính thống để áp dụng cho cả quốc gia. lệ làng khác phép vua ở điểm là người người dân ở làng đó tự nguyện thực hiện cam kết chịu trách nhiệm nếu vi phạm. Mà phép vua tuy mang tính ép buộc cao nhưng thiên tử ở xa mà dân đen lại chịu luật lệ của làng nơi xa với triều đình và lẽ đương nhiên lệ làng sẽ có ảnh hưởng lớn hơn.

Ta có thể thấy rằng phong tục “Phép vua thua lệ làng” được mặc định ăn sâu trong văn hóa Việt Nam từ bao đời nay. Dù pháp luật mà vua đưa ra nhằm áp dụng cho toàn bộ công dân của mình thì song song với nó lệ làng vẫn tồn tại và phát triển. Câu tục ngữ có nghĩa là dù pháp luật có cao tới đâu có hoàn thiện tới đâu cũng không thể nào vượt qua được lệ làng, nhất là khi chúng ta sống hoặc đi qua cái làng đó. Ta cũng thấy được chính vì có sự tuân thủ đó nên đến tận bây giờ vẫn có những lễ hội cúng viếng, những phong tục tập quán và những tục lệ riêng của các dân tộc vẫn tồn tại và lưu giữ. Trong xã hội ngày nay bên cạnh những phong tục tập quán mang đậm văn hóa dân gian thì vẫn còn tồn tại những tục lệ cổ hủ trái với đạo đức xã hội và luân thường đạo lý thậm chí là trái pháp luật ngày nay vẫn còn tồn tại. Ví như hủ tục bắt vợ, tảo hôn của các dân tộc miền núi, tục lệ xử phạt khi gia đình có người vợ lăng loàn ngoại tình. Tuy nhiên mặc dù pháp luật quy định cấm các vấn đề đó nhưng để tránh những thế lực xấu công kích nhằm chia rẽ tình đoàn kết của dân tộc và làm mất trật tự an ninh xã hội nên những phong tục đó vẫn còn tồn tại. Để có một xã hội an toàn dân chủ và hòa bình thì phép lệ làng vẫn phải một phần nào đó tồn tại

Xem thêm:  Em hãy tả Đàn chim gáy

“Phép vua thua lệ làng” mà ông cha ta đã truyền đạt lại cho con cháu cùng với những phân tích trên cho chúng ta thấy được cần phải nhận thức được những nét mang bản sắc dân tộc những cái đẹp trong phong tục tục lệ làng xã để chúng ta giữ gìn và phát huy. Trái lại đối với những hủ tục cần nhận thức đúng đắn để bài trừ và tuyên truyền người dân giúp cho họ nhận thức được đã đến lúc phải bỏ phong tục lạc hậu đó. Từ đó tạo nên một xã hội giàu mạnh văn minh tiến bộ, một dân tộc đoàn kết đùm bọc trên mọi miền đất nước.

Mai Du

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *