Phân tích bài thơ Cảnh khuya

0

Đề bài: Phân tích bài thơ “Cảnh khuya”

Bài làm

Hồ Chí Minh, vị cha già của dân tộc, cả cuộc đời Người dành trọn cho non sông, đất nước. Trước những gian khó mà dân tộc đang phải trải qua, Bác đã bao đêm mất ngủ để tìm ra con đường giải phóng cho nước nhà được bình yên, hạnh phúc. Và bài thơ “Cảnh khuya” là một sáng tác nổi tiếng nói lên tình yêu thiên nhiên và qua đó bộc lỗ rõ nét những trăn trở của Người về công cuộc giải phóng dân tộc.

Bài thơ được sáng tác năm 1947 khi cuộc kháng chiến Việt Bắc đang bước vào những giai đoạn gay go, quyết liệt. Bác cùng đội quân đầu não của kháng chiến luôn phải căng não để tìm ra phương án chiến đấu kịp thời, hiệu quả. Và trong những đêm không ngủ, hòa cùng cảnh sắc yên bình của buổi đêm nơi núi rừng, Người đã vẽ lên những nét vẽ tuyệt vời.

phan tich bai tho canh khuya - Phân tích bài thơ Cảnh khuya

Phân tích bài Cảnh khuya

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Không gian buổi đêm thật yên ắng và thanh tịnh. Giữa cái tĩnh mịch ấy, nổi bật lên tiếng róc rách của dòng suối mát lành. Nếu như Nguyễn Trãi so sánh “Côn Sơn suối chảy rì rầm. Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai” thì Bác Hồ lại thấy tiếng suối trong như tiếng hát xa. Sự trong trẻo của suối không phải là những âm thanh trầm bổng của cây đàn cầm, nó vang vọng vào từng ngóc ngách. Âm thanh ấy len lỏi qua từng kẽ lã, trong lành, ngân xa. Tiếng hát phải cao lắm, trong lắm thì mãi vang xa được vậy nên tiếng suối của Bác có một sức lan tỏa thật lớn. Phải yêu thiên nhiên lắm Bác mới có thể thả hồn để mà cảm nhận được âm thanh đặc biệt ấy. Những tiếng bom đạn, súng ống của chiến trường chẳng thể nào cản nổi tình yêu vô tận của Bác đối với thiên nhiên. Bác thả hồn vào không gian yên ắng, lắng nghe từng cử chỉ, âm thanh mà núi rừng vang lại. Rồi Bác quan sát thấy vẻ đẹp nên thơ của đất trời. “Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa”, hai từ “lồng” được đặt trong cùng một câu thơ tạo nên một bức tranh tròn trịa, không góc khuất. Trăng soi bóng xuống những vòm cây xanh tốt, nó vừa vặn như một khuôn mẫu. Bóng cây lại được trăng chiếu rọi mà in bóng xuống mặt đất, bao trùm lấy những khóm hoa ven đường. Cả trăng, cây và hoa đều hòa quyện vào nhau, ôm lấy nhau quấn quýt không rời. Cảnh vật hòa vào nhau cũng như Bác hòa quyện vào thiên nhiên, tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp vô tận của thiên nhiên. Dưới đất, trên trời chiếu rọi vào nhau, đan xen lấy nhau tạo thành một bức tranh tuyệt đẹp.

Xem thêm:  Cảm nghĩ của em về bài thơ Xa ngắm thác núi Lư

Bác ôm trọn vẻ đẹp của thiên nhiên, say sưa cùng cảnh sắc thiên nhiên trong một đêm trăng thanh gió mát. Người cứ mải mê ngắm nhìn và tận hưởng cảnh đêm núi rừng.

Cảnh khuya như vẽ, người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

Trong không gian thanh tĩnh ấy, giữa những ánh sáng dịu hiền của vầng trăng, hình ảnh người chiến sĩ cách mạng nổi bật lên như là tâm điểm của bức tranh. Mọi ánh nhìn đều chiếu rọi vào bóng dáng ấy. Nếu Bác say sưa ngắm nhìn nước non, tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên thì thật là một điều dễ hiểu nhưng ở đây Người chưa ngủ là vì “lo nỗi nước nhà”. Dù thiên nhiên đẹp là vậy, mê đắm là vậy nhưng Bác vẫn không quên được nhiệm vụ cao cả. Trước những gian nan, sóng gió mà cả dân tộc đang phải gồng mình gánh chịu, Bác đã biết bao đêm mắt ăn mất ngủ vì nỗi lo cho nhân dân. Cũng giống như trong bài “Không ngủ được”, Bác đã trăn trở suốt những đêm dài.

Một canh, hai canh lại ba canh

Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng lành

Canh bốn canh năm vừa chợp mắt

Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh.

Càng say mê, đắm đuối với thiên nhiên bao nhiêu Bác lại lo lắng cho vận mệnh dân tộc bấy nhiêu. Khi đất nước còn sống trong cảnh lầm than thì sao Người có thể yên giấc. Bác thức đêm, hòa mình với cảnh khuya để tìm ra con đường có thể mang lại tự do độc lập cho đất nước, mang đến cuộc sống yên bình, ấm no cho nhân dân. Người thao thức với tình yêu thương con người vô hạn.

Xem thêm:  Trong tùy bút Sài Gòn tôi yêu, tác giả Minh Hương đã cảm nhận Sài Gòn trên những phương diện nào?

Như vậy, bài thơ thất ngôn tứ tuyệt ngắn gọn nhưng cũng đủ để nói lên tấm lòng yêu nước thương dân của vị lãnh tụ tài ba. Trong sự yên tĩnh của cảnh khuya nơi núi rừng Việt Bắc, Bác thức trọn cùng thiên nhiên để lo cho tương lai của dân tộc. Đọc bài thơ chúng ta càng thêm yêu quý và tự hào về vị cha già kính yêu.


Seen

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *