Phân tích bài thơ Đọc Tiểu Thanh Kí

0

Đề bài: Phân tích bài thơ “Đọc Tiểu Thanh kí” của Nguyễn Du

Bài làm

Nhắc đến Nguyễn Du chắc hẳn chúng ta không ai là không nghĩ ngay đến Truyện Kiều, một kiệt tác văn chương được cả thế giới công nhân. Bài thơ là tiếng lòng đồng cảm mà Nguyễn Du dành cho Kiều, một cô gái tài hoa những bạc mệnh đồng thời lên án sự bất công của xã hội phong kiến đã vùi dập và đẩy người phụ nữ đến tận cùng của xã hội. Cùng với quan điển đó, bài thơ “Đọc Tiểu Thanh kí” cũng là tấm lòng mến yêu, thương cảm dành cho người con gái bất hạnh.

Bài thơ là những cảm xúc xuất phát từ trái tim nhà thơ khi ông được đọc những vẫn thơ còn sót lại của nàng Tiểu Thanh. Nàng vốn là người con gái xinh đẹp, tài năng nhưng phải chịu kiếp sống vợ lẽ. Người vợ cả vì ghen tuông mà nhốt nàng ở một ngôi nhà nhỏ cạnh vườn hoa Tây Hồ. Cô độc, đơn côi, nàng chỉ biết giãi bày tâm sự qua những vần thơ tự sáng tác. Cuối cùng, khi nàng chết, bà vơ cả vẫn không tha mà đem đốt hết số thơ của nàng. May sao, còn sót lại vài bài thơ mà Nguyễn Du đã được đọc.

Mở đầu bài thơ là một bức tranh chất chứa nỗi buồn và sự ảm đạm.

Tây Hồ hoa uyển tận thành khư

Độc điếu song tiền nhất chỉ thư

Dịch thơ:

Tây Hồ cảnh đẹp hóa gò hoang

Thổn thức bên song mảnh giấy tàn

Hiện ra trước mắt người đọc là sự hoang tàn của một vườn hoa vốn dĩ  xinh đẹp và lộng lẫy. Vườn hoa ấy trước đây có lẽ rực rỡ sắc màu và hương thơm của hoa, cỏ nhưng giờ đây tất cả đều lụi tàn. Mọi sự sống dường như đã biến mất, bãi đất trở thành gò hoang không loài cây nào có thể mọc lên và cũng chẳng một ai đặt chân đến. Liệu rằng, có phải trước đây, sau khi nàng chết, nơi nàng ở cùng tiêu tàn và trở nên hoang vắng. Cảnh vật cũng chết cùng nàng, cũng chẳng có tiếc nuối hay vướng bận gì với cuộc sống tăm tối. Trong không gian ấy, xuất hiện bóng dáng con người nhưng buồn và đơn độc lắm. “Độc điếu” là trạng thái cô đơn đến não nề. Chẳng một ai ở bên, một mình nhà thơ bên cạnh song cửa cùng mảnh giấy còn xót lại bài thơ mà Tiểu Thanh từng viết. Một mình nhà thơ đọc, cảm nhận và xót xa cho số phận tác giả. Mỗi câu thơ, mỗi dòng chữ đều là những cảm xúc chất chứa sự đau xót, tiếc thương cho một kiếp “hồng nhan bạc mệnh”.

Xem thêm:  Giới thiệu về di tích Phong Nha – Kẻ Bàng

Nỗi buồn, sự tủi hờn càng ngày càng thêm dâng trào qua những đồ vật bé nhỏ.

Chi phấn hữu thần liên tử hậu

Văn chương vô mệnh lụy phần dư

Dịch thơ:

Son phấn có thần chôn vẫn hận

Văn chương không mệnh đốt còn vương

Ở hai câu thơ này, nhà thơ đã sử dụng hai hình ảnh có sức truyền tải rất lớn. “Son phấn” là biểu trưng cho cái đẹp, cho người phụ nữ hay cho chính nàng Tiểu Thanh. Dù nàng đã chết, đã được chôn cất nhưng dường như nỗi hận và những xót xa vẫn không được chôn vùi. Chúng luôn tồn tại cùng sự thờ ơ, tàn ác của con người. Dù đã chết nhưng nỗi hận đối với sự ghen tuông ích kỉ của người vợ cả vẫn còn chất chứa trong lòng người phụ nữ tội nghiệp. Nàng bị ép buộc đến chết rồi vậy mà mọi thứ vẫn chwua xong. Đến những vần thơ, những thứu vô tri vô giác cũng bị “vạ lây”. Người ta đốt chúng đi một cách không thương tiếc. Tại sao ngay đến những vần thơ cũng bị đối xử như vậy? Lòng người thật sự tàn ác đến thế sao? Một câu thơ nhưng nỗi ám ảnh của nó lớn quá.

phan tich bai tho doc tieu thanh ki - Phân tích bài thơ Đọc Tiểu Thanh Kí

Phân tích bài thơ Đọc Tiểu Thanh Kí

Từ số phận nghiệp ngã và đớn đau của Tiểu Thanh, Nguyễn Du liên tưởng đến cuộc đời, đến xã hội rọng lớn.

Xem thêm:  Dàn bài kể lại cuộc gặp gỡ của mị Châu và Trọng Thủy ở dưới thủy cung

Cổ kim hận sự thiên nan vấn

Phong vận kì oan ngã tự cư

Dịch:

Nỗi khổ kim cổ trời khôn hỏi

Cái án phong lưu khách tự mang

Từ cuộc đời của Tiểu Thanh, nhà thơ như luận ra cuộc đời chung của người phụ nữ. Nỗi oan của nàng không chỉ là nỗi đâu riêng mà nó như là tiếng oan khuất chung của tất cả những người hồng nhan bạc mệnh. Nỗi oan ấy đã lớn mạnh và trở thành nỗi uất hận sâu sắc mà ngay đến ông trời cũng không sao giải thích được. Dường như nó đã trở thành một quy luật vốn có của tự nhiên, không ai có thể thay đổi cũng chẳng ai lí giải được. Cái án ấy, nỗi hận ấy như là sự sắp đặt trước của số phận, một số phận bạc bẽo, xót thương. Dường như, sau câu thơ ấy, ngoài sự xót xa cho số phận người phụ nữ, nhà thơ còn muốn tố cáo cái xã hội phong kiến thối nát. Tại sao xã hội ấy lại bất công và tàn bạo đến như thế?

Thương cảm trước số phận bạc bẽo của Tiểu Thanh kí, nhà thơ liên tưởng đến chính mình.

Bất tri tam bách dư niên hậu

Thiên hạ hà nhân khắp Tố Như

Dịch thơ:

Không biết ba trăm năm lẻ nữa

Người đời ai khóc Tố Như chăng

Nhà thơ tự đặt ra cho mình một câu hỏi. Tiểu Thanh bạc mệnh là thế nhưng đến bây giờ, sau ba trăm năm vẫn còn nhận được sự đồng cảm của con người, trong đó có tác giả. Vậy thì, ba trăm năm sau liệu rằng có ai nhớ đến nhà thơ hay lại lãng quên một cách vô tình. Có lẽ cuộc sống hiện tại không thể đem đến cho con người những tình cảm chân thành, những người bạn tri kỉ. Xã hội ấy thật sự rất tăm tối và chán ghét đến vậy sao. Nhà thơ khóc cho người xưa và tự khóc cho cả chính mình khi nghĩ về tương lai, giữa sự tàn ác của xã hội thì liệu có ai còn nhớ và thương xót cho mình. Một câu hỏi như xoáy sâu vào tâm hồn tác giả khiến ai cũng phải lắng xuống để mà suy nghĩ.

Xem thêm:  Cảm nhận của em về nhân vật Ngô Tử Văn

Nhưu vậy, bài thơ “Đọc Tiểu Thanh kí” là một sáng tác xúc động và mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nó không chỉ là tiếng lòng và sự xót xa tới kiếp sống lênh đênh, buồn tủi của Tiểu Thanh mà qua đó, Nguyễn Du còn thể hiện lòng đồng cảm tới tất cả những người phụ nữ nói chung. Một tác phẩm nhẹ nhàng nhưng để lại trong lòng người đọc bao nỗi niềm và sầu lắng.


Seen

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *