Phân tích bài thơ Thu Điếu của Nguyễn Khuyến

0

Đề bài: Phân tích bài thơ “Thu điếu” của Nguyễn Khuyến

Bài làm

Có thể nói rằng, mùa thu là mùa đẹp nhất, lãng mạn và nên thơ nhất với chút nắng nhẹ nhàng cùng làn gió se mát lành. Thu đi vào trong thơ với những gì đẹp đẽ và đáng yêu nhất. Nguyễn Khuyến cung đã đưa mùa thu vào trong sáng tác của mình qua chùm thơ thu nổi tiếng với ba bài Thu điếu, Thu vịnh và Thu ẩm. Trong đó, “Thu điếu” là một thơ nhẹ nhàng nhưng lại có sức lan tỏa mạnh mẽ nhất. Với bút pháp tả cảnh tài hoa, nhà thơ đã vẽ nên một bức tranh thu tuyệt vời.

Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú đường luật với ngôn ngữ bình dị, thân quan. Mở đầu tác phẩm là không gian mênh mông của chốn làng quê yên ả.

Ao thu lạnh lẽ nước trong veo

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

Trước mắt người đọc là một khoảng không gian rộng lớn và hiền hòa. Mùa thu, nước không còn hối hả với những cơn mưa rào mùa hạ. Mặt nước bình yên và lăn theo những cơn gió nhẹ nhàng thổi qua. Mọi thứ như hiền hòa hơn, dịu nhẹ và tinh khiết. Có lẽ, nhà thơ viết bài thơ vào khoảng cuối thu. Mặt trời không còn chói chang, ánh nắng đã dịu dàng hơn và trong tiết thu ấy, những cơn gió se mang đến cho người chút dễ chịu, bình yêu sau những ngày hè nóng nực. Cuối thu nên cơn gió se cũng lạnh hơn, mơn chớn vào làn da cn người tạo một cảm giác thích thú đến mê hồn. Cơn gió làm bầu không khí lạnh hơn và cũng có thể hơi nước trong lành hắt lên làm con người cảm giác cái lạnh đang thẩm thấu vào từng tế bào. Giữa không gian mênh mông của mặt ao phẳng lặng, một chiếc thuyền câu xuất hiện. Nhưng trước cái rộng lớn của không gian, tuy nó trở thành trung tâm nhưng sao nó bé quá, bé tẻo teo như một vết chấm phá. Chiếc thuyền ấy dường như cô đơn, lạc lõng trước mặt ao bát ngát. Chỉ qua hai hình ảnh thuyền câu và ao thu, tác giả cũng đã vẽ nên một bức tranh nhẹ nhàng, ngập tràn trong màu trong xanh của nước.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Tiểu đội xe không kính

phan tich bai tho thu dieu cua nguyen khuyen - Phân tích bài thơ Thu Điếu của Nguyễn Khuyến

Phân tích bài thơ Thu Điếu

Ở phần thực, tác giả đã mang hồn thu tô điểm cho bức tranh.

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo

Mặt nước cứ dềnh dàng, bình lặng trôi theo làm gió nhẹ nhàng thổi qua. Màu xanh biếc ấy trông như một viên ngọc khổng lồ đẹp đẽ và đáng yêu. Chính cái yên ắng ấy đã làm nổi bật lên tiếng động dù là rất nhỏ. Một chiếc lá vàng mùa thu đã lìa xa cây để rơi rụng xuống mặt áo. Chiêc lá nhỏ bé, mỏng manh rơi xuống nhưng lại được miêu tả như là thứ âm thanh duy nhất, nổi bật nhất. Một chữ “vèo” làm cho nhịp thơ nhanh hơn., sống động hơn.

Mùa thu lại càng trở nên xinh đẹp trong cái nhìn cao hơn, xa hơn.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Ánh mắt của nhà thơ được đưa lên cao để ngắm nhìn. Trên trời xanh, những đám mây bồng bềnh bơi qua. Màu xanh ngắt của trời, màu xanh trong veo như ngọa của nước đã hòa hợp vào với nhau bằng tất cả những gì đẹp nhất. Quan sát sắc thu ở mọi phía, nhà thơ bất ngờ quay vào làng quê. Làng quê hôm nay vắng quá, chẳng một bóng người. Chỉ có hàng trúc vẫn xanh ngắt chờ đón con người với sức sống và niềm tin mãnh liệt. Cảnh vật yên ắng, buồn thiu. Chỉ có cây cỏ, núi non còn bóng dáng con người đi đâu hết rồi.

Xem thêm:  Em có suy nghĩ gì về tình bạn trong xã hội hiện nay

Đến cuối bài, nhà thơ đã vẽ lên hình ảnh con người đang tận hưởng vẻ đẹp vô tận của thiên nhiên.

Tựa gối ôm cần lâu chẳng được

Cá đâu đớp động dưới chân bèo

Mãi đến cuối bài con người mới xuất hiện nhưng sao cũng yên ắng quá. Trên chiếc thuyền câu “bé tẻo teo”, ta thấy thấp thoáng bóng dáng ông cụ đang ngồi bên cần câu. Ông ta ung dung ngồi cầm chiếc cần mà hình như chẳng để ý đến việc cá có đớp mồi hay không. Người nông dân ngồi đó, tựa lên chiếc cần mà đưa mắt đảo quanh tứ phía để có thể ôm trọn vẻ đẹp vô tận của thiên nhiên cho riêng mình. Một phong thái ung dung, tự tại mà ai cũng ao ước có được. Dường như tâm hồn nhà thơ đang nghĩ suy về một thứ khác đến nỗi quên mất đi công việc câu cá của chính mình. Và khi mải mê thả hồn ở đâu đó, tiếng cá đớp dưới bèo làm ông trở vfe với thực tại. Một tiếng đớp nhẹ của cá cũng đủ để làm lão nông ấy giật mình. “Cá đâu” thể hiện một trạng thái mơ hồ, lơ đãng, không phát hiện được phương hướng. Bởi lẽ, người thi nhân đang mải nghĩ về một việc khác, quan trọng và lớn lao hơn.

Bài thơ “Thu điếu” khép lại nhưng để lại trong lòng người đọc một sự yêu thích và  khó quên. Mùa thu nhẹ nhàng, mơ mộng cũng là mùa để cảm xúc của con người chân thật, dạt dào hơn. Nguyễn Khuyến đã vẽ lên một bức tranh yên ắng, đượn buồn. Bài thơ, qua đó, còn gợi lên cho con người tình yêu thiên nhiên, yêu đất nước, quê hương sâu sắc. Chính thiên nhiên là nơi con người có thể gửi gắm tất cả những nghĩ suy, phiền muộn và tận hưởng niềm vui của cuộc đời.

Xem thêm:  Viết một đoạn văn miêu tả vẻ đẹp của Thúy Kiều qua đoạn trích Chị em Thúy Kiều

Seen

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *